Techno nedir? Experimental Techno Nedir?

[ozan]

Aslında anlatmak istediğim sadece Experimental Techno fakat bunu anlatmadan önce Techno'nun nasıl doğduğunu, nerede geliştiğini, 90 larda acid house avrupa'da hızlıca yayılmışken bir anda techno'nun nasıl patladığını da anlatmak lazım. Değil mi?

Fakat bundan öncesinde elektronik müziğin gelişimine bakmak lazım. Sanıldığının aksine elektronik müziğin ortaya çıkışı 70'ler değil. 1950 ye kadar dayanmaktadır.

50'li yılların sonunda klise orgunun sesini taklit eden bir cihaz üretildi. Hammond Org ardından yayınca kullanılmaya başlandı. Zamanla Hammond'u Farsifas isimli klavye izlemişti.

Bu klavyeleri elektrikle amplifike edilmiş piyanolar izledi (Wurlitzer, Fender Rhodes, Clavinet) ve tabii ki Melllotron öncü deneme cihazlarından biriydi.

Mesela Beatles'ın "Strawberry Fields Forever" şarkısnın giriş bölümünde kullanılan sesler, o zamanın elektronik klavyeleri ile yapılıyordu.

Elektronik cihazlar ile üretilmiş müzik, sound olarak ötekilerden ayırdedilebilmesine rağmen tam olarak anladığımız anlamda ‘electronica’ olarak tanımlanamıyordu. Akustik, elektronik ve bas gitarla birlikte canlı davulun da yapılan müziklerde baskın öğeler olması bu müziğin Elektro Akustik müzik olarak sınıflandırılmasına sebep oldu.

Elektronik müziğin öncüsü ise adını bilmeseniz bile bir çok defa dinlediğinize emin olduğum Jean Michel Jarre'dir. 1968 de, Paris te ki GRM Müzik Araştırma Grubuna katılarak elektro-klasik müziği incelemeye başladı. 1971 de bestelediği bale "Opera De Paris" de sahnelendi. Bu elektro-akustik müziğin geniş kitleler ile ilk buluşmasıydı. Jarre daha sonra çıkardığı diğer bir başarılı albüm ve bestelediği film müziklerinden sonra Paris'de inanılmaz bir performans sergiledi. Bu çok özel şovu yaklaşık bir milyon kişi izledi ve Jarre lazerler, animasyonlu ışıklandırmalar ve dev bir ses sistemiyle bu şovu görsel bir şölene çevirdi.

Jarre'ın o zamanlar kullanmaya başladığı farklı sesler ve değişik sound'lar, daha sonra günümüz rave partilerinin, pop konserlerinin ve nihayetinde house kültürünün vazgeçilmez birer parçası haline geldiler.

1964 senesinde elektrik mühendisi olan Robert Moog tarihteki ilk analog synthseizer'lardan (sentezleyici) biri olan "The Moog Synth" i piyasaya sürdü. Hiçde kolay olmayan bu üretim - tanıtım ve pazarlama süreci, Dr. Moog'un tam 12 senesine mal olmuştu. İhtiyaç olmayan bir ürün geliştirip bunu olmayan bir pazara satmaya çalışmak haliyle zordu! Aslında bu buluş teknolojiyi daha kolay kullanılabilir , kitlelere ulaşabilir hale getirecekti... Taa -ki 70 lerin sonunda, yeni bir müzik sound'u olan ‘electronica’ keşfedilene ve bazı büyük gruplar bu sound'u şarkılarında kullanana kadar ama onun için de çok zaman vardı. Sonrasında, Dr. Moog'un ve Moog sentezleyicilerin bu serüveni Depeche Mode, Peter Gabriel ve Pet Shop Boys gibi müzisyenlerin ortaya çıkmasıyla kendine hak ettiği yeri ve saygıyı buldu.


Electronika temel olarak, elektronik enstrümanlar kullanılarak yaratılan ve elekronik sound'un baskın olduğu bir müzik türü olarak tanımlanabilir. Bu müziği bugün bilgisayarınızda VST'ler ile yapabileceğiniz gibi satın alacağınız synthseizer ile de yapabilirsiniz.

Electronika, yapısındaki melodik dans ritimleri ve bas çizgileriyle de tanımlanabilir, tarif edilebilir. Electronik müziği yıllardır dinleyen biri bile hangi şarkının hangi tarz olduğunu tam manasıyla bilemeyebilmektedir.

Mesela hemen akla gelen tarzlar denildiğinde, Progressive, Synthpop, Techno, House, Acid Jazz / Fusion, Trance, Drum and Bass, Jungle, Industrial, Dance, Electro gibi bir çok tarz bulunmakta ve bu tarzların ayrımlarını yapmakta çoğu zaman zorlanmaktadırlar.


Techno'nun doğuşu ise tamamen tesadüftür. Bir rapçi olan Grand Master Flash ve Africa Bambata Techno'nun yaratıcıları sayılırlar. 90 BPM'lik bir şarkıdan 144 BPM'lik Old School tarzı dediğimiz hızlı ritmlere miks yapan ve bunu çok iyi harmanlayan bu Rap'çiler günümüzde yok olsalarda aslında devrim yaratan insanlardır.

Carl Cox'un ünlü olmadığı yıllarda Chicago'da Rap club'lerde önce garsonluk sonra da dj'lik yapmaya başlaması bile müzik tarihi ve gelişimi açısından garip kader oyunları arasında sayılabilir.

Avrupa'da Techno ise daha farklı bir gelişim içindedir. İlk köklerinin Alman Kraftwerk isimli elekronik tarzda bir grup tarafından atılmıştır.

1980'lerde açılan Detroit Music Institute' de ise Grand Master Flash ve Africa Bambaata'nın ortaya çıkarttığı müzik türü üzerinde çalışmalar yapılarak ortaya bugün ki bildiğimiz techno çıktı.

Zaten geçmişe bakıldığı zaman o yılların sanayileşme, teknoloji göstergesi olan DETROIT bu tür için biçilmiş kaftandı. Industrial Techno'da burada doğmuştu... Bu türün yaratıcıları fabrikalarda çalışan insanların ve makinelerin çıkarttığı seslerden esinlenerek hızlı ritimlerle müzik ürettiler ve adı Industrial Techno oldu.

Şimdi asıl konumuza dönelim Experimental Techno. Yani Deneysel Tekno.

Nedir bu experimental? Kelime anlamıyla Deneysel, deneme aşamasında demektir. Techno'nun ise ne olduğunu sanırım az çok anlatabildim fakat özetlemek gerekirse; 130'lu bpm'lerden başlayıp 160-165 bpmlere kadar uzanan daha da hızlandığında adı Hardcore olarak değişen elektronik müzik türüdür.

Size experimental techno yu anlatmak için bir kaç şey yazacağım şöyle düşünün: 1980'lerin sonunda bir kulüpte yeni bir müzik geliştirmek için çalışıyorsunuz, hızlı ritimler, normal yaşamda hiç duymadığınız sesler ile. Her müzikte birbirinden farklı davul sesleri, farklı ziller, farklı melodiler.

Bahsettiğim tarihlerde Derrick May o zamanların en kral DJ'i idi ve bu müziğin gelişmesinde çok büyük bir rol oynamıştır. Bir de şimdi bakalım techno dinliyorum diyen insanlara acaba hiç Derrick May ismini duymuşmudur? Bu bahsettiğim tarihlerde şu anda elektronik müzik dünyasının en iyi ismi olarak bilinen Richie Hawtin (Plastikman) ise daha 18 yaşındadır ve Derrick May' dj kabininde güzel güzel technosunu çalarken kendisi Derrick May'in çaldığı plakların üzerindeki isimleri not alıp ertesi gün kendisine o plakları satın aldığı dönemdir.

Rock'un dünyayı kasıp kavurduğu 80'lerin sonlarında techno da böyle bir experimental müziktir yani deneysel...

Günümüzde ise Experimental Techno tamamen alış olduğumuz techno modelinin dışındadır. Ritim olarak çok farklıdır, içerisinde bulunan sesler çok değişiktir hatta çoğu zaman müzik içerisindeki elektronik sesleri tek tek dinlemeyi başardığınızda birbirini takip eden ve uyumlu dizeler olarak değil de birbirleriyle hiç alakası olmayan bir ses grubu olduğunu fark edebilirsiniz.

Bana soracak olursanız Experimental Techno geleceğin müziğidir. Dünya da son zamanlarda giderek dinleyicisini arttıran müzik türleri arasındadır.

Çok ilginçtir ki elektronik müzik türlerinde kimse eski doğu bloku ülkelerinden bahsetmez. Halbu ki çok iyi Prodüktör / DJ'leri vardır. Dünyanın en iyi kulüplernin bir çoğu Polonya, Bulgaristan, Hırvatistan, Çek Cumhuriyeti gibi eski doğu bloku ülkelerinde bulunmaktadır.

Sebebi ise baskıcı bir rejim altındaki gençlerin kendilerini rahat hissedebildikleri, rahatça hareket edebildikleri tek yerin o zamanlar yasal olmayan kulüpleridir.

Örnek vermek gerekecek olursa: Bir arkadaşım UKRAYNA'ya gitmişti ve orada bir kaç video çekmişti, DJ kabinindeki amcam öyle bir çalıyordu ki... Plakın pitch controlü +8 de durduğu halde hızı yetişemediği için adam eliyle ittiriyordu plakı...



Size techno ve experimental techno arasındaki farkı sanırım 2 adet örnek müzik dinleterek daha kolay anlatabileceğim

Petar Dundov - Desert Island (Experimental Techno)

Minus 3 - p brane (original mix) (Techno)

Bilinen başlıca elektronik müzik türleri ise:
Techno, Trance, House, Dub, Jungle, Hardcore ve Downtempo dur.

House kendi içerisinde kabul gören 44 türe, (acid, garage, tribal, anthem, epic, micro, dark, progressive, happy, soulful, chicago,vb.)

Techno kendi içerisinde kabul gören 28 türe, (hard, jtek, tribal, industrial, dub, acid, bangin', german, swedish, vb.)

Trance kendi içerisinde kabul gören 46 türe, (goa, dark, nrg, psy, progressive, deep, dutch, vb.) ayrılmışlardır.

Toplamda kabul gören elektronik müzik türlerinin sayısı 155 dir.

Tabi bir de herkesce kabul görmemiş olan diğer türleri mevcut sanırım onlarla da sayı 200 ü geçiyordur.

[Murat]

Experimental techno geleceğin müziği olma yolunda hızla ilerliyor.....