Güneş yanığı, uzun süre UVA ışınlarına maruz kalındığı zaman meydana gelir. Deri, bu rahatsız edici ultraviyole ışınlarına tepki gösterir ve derinin ışık geçirgenliğini azaltmak amacıyla melamin* pigmentinin üretimini artırır. Bu pigmentler koyulaşır. Kısa sürede yoğun derecede ultraviyole ışığına maruz kalan deri ve sinir uçları, bir süre sonra yanmaya başlar ve güneş yanığı meydana gelmiş olur. İlk belirtilerini kızarlık ve aşırı yanma hissi olarak 1 saat içerisinde göstermeye başlar.


Tedavi:

Hasta en kısa sürede güneşten uzaklaşarak, mümkünse klimalı bir yere gitmelidir.

Tedavi aşamasının ilk süreci, hasarlı bölgeye soğuk kompres yapmaktır. Vücudun diğer yerlerine göre çok daha sıcak durumda olan yanık bölgesinin ısısı, mümkün olduğunca düşürülmeye çalışılmalıdır. Ilık su ile sık sık duş almak, geçici rahatlıklar sağlayacaktır.

Yanık bölgeye teması en aza indirgemek çok önemlidir. Hasarlı alana temas eden herşey, hastaya acı olarak dönecektir. Bu nedenle yanan bölgenin üzerine yatılmamalı, mecbur kalmadıkça kumaşla temas etmemelidir. Mecburen birşey giymek gerekiyor ise (bkz: ben, işe gitmek zorunda kaldım) yanık bölgedeki pütürlü deriye takılmayacak, canvas kumaş tarzı birşeyler giymekte fayda var.

Yanıklar kısa süre içerisinde su toplayacaktır. Bu kabarıklıklar bir süre sonra patlayacak ve yeni oluşan deriyi savunmasız bırakacaklardır. Bu nedenle tedavi esnasında mutlaka antibakteriyel krem kullanmalısınız. Yaranın mikrop kapması, güneş yanığından daha ciddi sorunlara neden olabilir. Bu nenle krem kullanmak şart. Fucidin'i önerebilirim.

Sinir uçlarının da yandığını hesaba katarsak, oldukça rahatsız edici bir süreç olan tedavi sürecinin bir parçası da kaşıntıdır. Kaşıntı krizlerinde ıslak bir havlu işe yarayabilir. Hatır hatır kaşıyasınız gelse de, dokunduğunuz an acı çektiğiniz için tek çare ıslak bir havlu. Bu kaşıntı size çok rahatsızlık verecek... Piyasada birkaç kaşıntı kremi var. Bunlardan bir tanesi Fenisitil. Normal şartlarda bu krem, kaşıntı konusunda oldukça başarılı. Lakin bende işe yaramadı. Kremi sürdüğüm zaman çok daha kötü kaşındı...

Güneş yanığı tedavisinde, yoğurt kullanılması da bir halk efsanesi değil. Ancak bilinen bir yanlış var ki, o da yanığa yoğurt değil sütün sürülmesi gerekli. Sütün içerisinde bulunan yağlar, yanık dokunun iyileşmesine katkıda bulunup tedavi sürecini kısaltabiliyor.

Önlemler:

Güneşlenmeye uzun süredir ilk kez çıkanlar, birinci gün en fazla 30 dakika güneşlenmelidir. Bu süre günaşırı periyodik şekillerde artırılmalıdır.

Güneşten gelen ultraviyola ışınlarının etkisinin en az olacağı saatler; sabah 10:00'a kadar ve akşam 16:00'dan sonraki saatlerdir.

Şemsiyeler ve güneşin önüne giren bulutlar, UVA ışınlarının etkisini bir miktar olsa da azaltmaktadır ancak gölge alanlarda da güneş yanığı meydana gelebilir.

Güneş kremleri de asla %100 koruma sağlamaz. Uzun süreden sonra güneşlenmeye çıkan kişiler, yüksek faktörlü kremleri tercih etmelidirler. Bu kremlerden en işe yarar olanları; içerisinde en az %5 amino benzoik asit ihtiva edenlerdir.


*Melamin: Deriye rengini veren pigment.